بازی جدول ضرب برای کودکان؛ ۱۰ روش سرگرمکننده برای یادگیری آسانتر ضرب
اگر فرزندتان با شنیدن «جدول ضرب» آه میکشد، تنها نیستید؛ حفظ کردن ضرب با تکرار و برگهی تمرین برای خیلی از بچهها خستهکننده است. در این مقاله ۱۰ بازی ساده با کارت، تاس، توپ و لگو را معرفی میکنیم که بیشترشان وسیلهی خاصی نمیخواهند و میتوانید از همین امشب در خانه امتحانشان کنید.
نوشتهشده توسط: Mahroo Mahdavi
۲ بازدید
زمان مطالعه: ۵ دقیقه

چرا بازی برای یادگیری جدول ضرب بهتر جواب میدهد؟
وقتی بچهها بازی میکنند، فقط حفظ نمیکنند؛ عدد را میبینند، لمس میکنند و دربارهاش حرف میزنند. همین باعث میشود ضرب برایشان معنا پیدا کند، نه اینکه فقط یک فهرست عدد باشد.
استرس کمتر: در بازی، اشتباه طبیعی است و بچه از امتحان کردن نمیترسد.
تکرار بدون خستگی: یک بازی خوب را میشود بارها انجام داد؛ همان تکراری که برای به خاطر سپردن لازم است.
فهم مفهوم، نه فقط جواب: وقتی بچه سه گروه چهارتایی لگو میچیند، میفهمد ۳ × ۴ یعنی چه.
وقت مشترک خانوادگی: بازی بهانهای است که والدین بدون نقش «معلم سختگیر» کنار بچه باشند.
۱۰ بازی جدول ضرب برای کودکان
۱. جنگ ضرب با کارت بازی
با یک دست کارت معمولی (بدون شاه و بیبی و سرباز) بازی کنید. هر بازیکن دو کارت رو میکند و آنها را در هم ضرب میکند. هر کس حاصلضرب بزرگتری داشت، کارتها را برمیدارد. این بازی سرعت محاسبه را بالا میبرد و بچهها معمولاً چند دست پشت سر هم میخواهند.
۲. تاس ضرب
دو تاس بریزید و عددها را ضرب کنید. روی یک کاغذ جدول ۶ در ۶ بکشید و هر جواب درست را رنگ کنید. اولین نفری که یک ردیف کامل رنگ کرد، برنده است. برای بچههای بزرگتر از تاس ۱۰ یا ۱۲ وجهی استفاده کنید.
۳. بینگوی جدول ضرب
به هر نفر یک کارت بینگو بدهید که داخلش حاصلضربها نوشته شده (مثل ۱۲، ۲۴، ۳۶). شما سؤال را میخوانید، مثلاً «۶ ضربدر ۴»، و بچه جواب را روی کارتش علامت میزند. این بازی برای مهمانیها و دورهمیهای خانوادگی هم عالی است.
۴. لیلی ضرب
با چسب روی زمین یا گچ در حیاط، خانههایی با حاصلضربهای یک عدد بکشید؛ مثلاً ۳، ۶، ۹، ۱۲. بچه هر بار که میپرد، عدد بعدی را بلند میگوید. تحرک بدنی به بچههای پرانرژی کمک میکند بهتر تمرکز کنند.
۵. توپ ضرب
توپ را برای بچه پرت کنید و همزمان یک سؤال بپرسید. او باید قبل از پرت کردن توپ به شما جواب بدهد، بعد نوبت اوست که از شما سؤال بپرسد. بازی سریع است و با پرسیدن از شما، نقش معلم را هم تجربه میکند.
۶. آهنگ شمارش پرشی
شمارش پرشی (۴، ۸، ۱۲، ۱۶...) را روی ملودی یک شعر کودکانهی آشنا بخوانید. بهتر است آهنگ را خودتان و با بچه بسازید؛ چیزی که خودش ساخته باشد، دیرتر فراموش میشود. اگر بچه در مدرسه به انگلیسی یاد میگیرد، یک نسخهی فارسی هم بسازید تا عددهای فارسی هم تمرین شود.
۷. ضرب با لگو و اشیای خانه
از بچه بخواهید ۳ × ۵ را با لگو، دکمه یا حبوبات «بسازد»: سه ردیف پنجتایی. بعد همان را بچرخانید تا پنج ردیف سهتایی شود. بچه با چشم خودش میبیند که ۳ × ۵ و ۵ × ۳ هر دو ۱۵ میشوند. این بازی بهترین شروع برای بچههایی است که هنوز مفهوم ضرب را نگرفتهاند.

۸. ترفند انگشتی ضرب ۹
ده انگشت را جلوی صورت بگیرید. برای ۹ × ۴، انگشت چهارم از چپ را خم کنید. سه انگشت سمت چپ میماند (دهگان) و شش انگشت سمت راست (یکان)؛ یعنی ۳۶. بچهها این ترفند را مثل یک شعبدهبازی دوست دارند و به دوستانشان هم یاد میدهند.
۹. بازی حافظه (کارت جفت)
روی نیمی از کارتها سؤال (۷ × ۸) و روی نیمی دیگر جواب (۵۶) بنویسید. کارتها را برعکس بچینید. هر نفر دو کارت برمیگرداند و اگر سؤال و جواب جفت بودند، آنها را برمیدارد. بهتر است با یک یا دو جدول شروع کنید و کمکم کارت اضافه کنید.
۱۰. ضرب در زندگی روزمره
سؤالها را از دنیای واقعی بپرسید: «اگر هر بسته ۶ تخممرغ داشته باشد، سه بسته چندتا میشود؟» یا در مسیر مدرسه: «چهار ماشین، هر کدام چهار چرخ؛ چند چرخ؟» این سؤالها وسیله نمیخواهند و به بچه نشان میدهند ضرب واقعاً به کار میآید.
وقتی بازی در خانه کافی نیست
بعضی بچهها با چند بازی ساده راه میافتند، اما بعضی دیگر به کمک منظمتری نیاز دارند. شاید پایهی جمعشان ضعیف باشد، شاید از ریاضی میترسند، یا مثل خیلی از بچههای ایرانی خارج از کشور، ضرب را در مدرسه به انگلیسی (times tables) یاد گرفتهاند و توضیح فارسی در خانه گیجشان میکند.
درسون یک پلتفرم معتبر آموزش خصوصی آنلاین برای فارسیزبانان سراسر دنیاست و برای همهی سنین کلاس ریاضی دارد. شما با توجه به سن، سطح و برنامهی فرزندتان معلم ریاضی آنلاین مناسب را انتخاب میکنید و کلاس یکبهیک آنلاین دارید؛ هر جای دنیا که باشید. معلم خوب هم میتواند همین بازیها را وارد کلاس کند و جاهایی را که بچه گیر میکند، دقیقتر تشخیص دهد.
جلسه معرفی رایگان درسون چیست؟ قبل از شروع کلاسها، میتوانید یک جلسه رایگان با معلم داشته باشید. در این جلسه معلم با فرزندتان آشنا میشود، سطح او را میبیند و دربارهی روش کار با شما حرف میزند. شما هم میبینید که بچه با این معلم راحت است یا نه؛ بدون اینکه تعهدی برای ادامه داشته باشید.
اگر در کانادا زندگی میکنید، راهنمای بهترین معلم ریاضی آنلاین برای کودکان فارسیزبان در کانادا کمکتان میکند انتخاب دقیقتری داشته باشید.
کدام بازی برای فرزند شما مناسب است؟
لازم نیست همهی بازیها را امتحان کنید. این راهنما کمک میکند با توجه به سن و سطح فرزندتان دو یا سه بازی را برای شروع انتخاب کنید.
ضرب با لگو و اشیا: سن پیشنهادی: ۶ تا ۸ سال · وسیلهی لازم: لگو، دکمه یا حبوبات · بیشتر به چه کمک میکند: فهم مفهوم ضرب
آهنگ شمارش پرشی: سن پیشنهادی: ۶ تا ۸ سال · وسیلهی لازم: هیچ · بیشتر به چه کمک میکند: شمارش پرشی و به خاطر سپردن
لیلی ضرب: سن پیشنهادی: ۶ تا ۹ سال · وسیلهی لازم: چسب یا گچ · بیشتر به چه کمک میکند: یادگیری همراه با حرکت
توپ ضرب: سن پیشنهادی: ۷ تا ۱۰ سال · وسیلهی لازم: یک توپ · بیشتر به چه کمک میکند: سرعت جواب دادن
تاس ضرب: سن پیشنهادی: ۷ تا ۱۰ سال · وسیلهی لازم: دو تاس، کاغذ · بیشتر به چه کمک میکند: تمرین جدولهای ۱ تا ۶
بینگوی جدول ضرب: سن پیشنهادی: ۷ تا ۱۰ سال · وسیلهی لازم: کارت بینگوی دستساز · بیشتر به چه کمک میکند: مرور گروهی
بازی حافظه: سن پیشنهادی: ۷ تا ۱۰ سال · وسیلهی لازم: کارتهای دستساز · بیشتر به چه کمک میکند: تثبیت جوابها
جنگ ضرب با کارت: سن پیشنهادی: ۸ تا ۱۱ سال · وسیلهی لازم: یک دست کارت بازی · بیشتر به چه کمک میکند: سرعت محاسبه
ترفند انگشتی ضرب ۹: سن پیشنهادی: ۸ تا ۱۱ سال · وسیلهی لازم: هیچ · بیشتر به چه کمک میکند: جدول ۹
ضرب در زندگی روزمره: سن پیشنهادی: همهی سنین · وسیلهی لازم: هیچ · بیشتر به چه کمک میکند: کاربرد ضرب در مسئله
چند نکته برای اینکه بازیها واقعاً نتیجه بدهند
از جدولهای آسان شروع کنید: اول ۲، ۵ و ۱۰، بعد ۳ و ۴، و در آخر ۶ تا ۹. موفقیتهای کوچک اول کار، به بچه انگیزه میدهد.
به بچه نشان دهید کارش نصف شده: وقتی بداند ۳ × ۷ همان ۷ × ۳ است، به جای ۱۰۰ حاصلضرب با حدود نیمی از آن سر و کار دارد.
کوتاه و منظم بازی کنید: روزی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از یک جلسهی یکساعته در آخر هفته بهتر است.
تلاش را تشویق کنید، نه فقط جواب درست را: به جای «چقدر باهوشی» بگویید «دیدی با تمرین چقدر سریعتر شدی؟».
با زبان مدرسه هماهنگ باشید: اگر فرزندتان در کانادا یا آمریکا درس میخواند، اشکالی ندارد گاهی بازی را به انگلیسی انجام دهید و گاهی به فارسی. هم ریاضی تمرین میشود، هم فارسی.
چه وقت باید بیشتر نگران باشید؟
اگر بعد از چند هفته تمرین منظم، فرزندتان هنوز حاصلضربهای ساده را با انگشت میشمارد، از تکلیف ریاضی فرار میکند یا نمرههایش پایین میآید، شاید مشکل فقط جدول ضرب نباشد. در مقالهی ۷ نشانه که فرزند شما به کمک در ریاضی نیاز دارد این نشانهها را دقیقتر توضیح دادهایم تا بدانید کی وقت کمک گرفتن از معلم است.
جمعبندی
یادگیری جدول ضرب لازم نیست با سختی و ناراحتی همراه باشد. با یک دست کارت، دو تاس یا چند تکه لگو میشود ضرب را به بخشی از بازیهای خانوادگی تبدیل کرد. دو یا سه بازی مناسب سن فرزندتان را انتخاب کنید، هر روز چند دقیقه بازی کنید و پیشرفتش را جشن بگیرید.
اگر حس میکنید فرزندتان به کمک بیشتری نیاز دارد، معلمهای ریاضی آنلاین درسون میتوانند با همین روشهای سرگرمکننده و متناسب با سطح او کار کنند. برای شروع، یک جلسه معرفی رایگان رزرو کنید و ببینید کدام معلم برای فرزندتان مناسبتر است.